Klient nie zapłacił faktury w terminie, po kilku dniach obiecał przelew, później poprosił o jeszcze trochę czasu, a po kilku tygodniach pieniędzy nadal nie ma na koncie. To sytuacja, którą zna wielu przedsiębiorców prowadzących firmę w Niemczech, szczególnie jeżeli współpracują z wieloma klientami i każdego miesiąca wystawiają kilkanaście albo kilkadziesiąt faktur.
Na początku opóźnienie może wydawać się niewielkim problemem, jednak jeżeli firma nie ma określonego procesu kontroli należności, pojedyncze niezapłacone faktury mogą z czasem zacząć wpływać na jej płynność finansową.
Dlatego warto wiedzieć, kiedy wysłać Mahnung, kiedy klient znajduje się w Verzug, kiedy można przekazać niezapłaconą fakturę do Inkasso w Niemczech oraz jakie kolejne możliwości ma przedsiębiorca, jeżeli sama windykacja nie przyniesie rezultatu.
Inkasso w Niemczech a niezapłacona faktura
Inkasso w Niemczech oznacza profesjonalne dochodzenie należności przez podmiot zajmujący się windykacją. Działalność Inkassodienstleister jest w Niemczech regulowana przez Rechtsdienstleistungsgesetz, a podmioty świadczące profesjonalnie określone usługi Inkasso podlegają obowiązkowi rejestracji.
Przekazanie faktury do Inkasso nie powinno jednak zastępować procesu kontroli należności w firmie.
Pierwszym etapem powinno być regularne sprawdzanie, które faktury zostały zapłacone, które zbliżają się do terminu płatności, a które są już po terminie.
Jeżeli klient spóźnia się z płatnością kilka dni, często wystarczy zwykły kontakt. Faktura mogła zostać przeoczona, trafić do niewłaściwej osoby albo utknąć w wewnętrznym procesie akceptacji płatności.
Inaczej należy spojrzeć na sytuację, w której klient od kilku tygodni nie płaci, ignoruje wiadomości albo po raz kolejny deklaruje konkretny termin przelewu i go nie dotrzymuje.
Wtedy warto ustalić, czy należność jest już wymagalna oraz czy dłużnik znajduje się w Verzug, ponieważ ma to znaczenie dla dalszego dochodzenia należności.
Mahnung w Niemczech przed przekazaniem faktury do Inkasso
Jednym z częstych przekonań przedsiębiorców jest to, że przed przekazaniem sprawy do Inkasso trzeba wysłać klientowi trzy Mahnungen.
Niemieckie przepisy nie wprowadzają ogólnej zasady, zgodnie z którą wierzyciel zawsze musi wysłać pierwszą, drugą i trzecią Mahnung.
Zgodnie z § 286 BGB dłużnik co do zasady może znaleźć się w Verzug, jeżeli należność jest już wymagalna, otrzyma Mahnung, a mimo tego nie dokona płatności.
Istnieją jednak sytuacje, w których Mahnung nie jest konieczna, między innymi wtedy, gdy termin spełnienia świadczenia został określony według kalendarza albo dłużnik poważnie i ostatecznie odmawia wykonania świadczenia.
Istotna jest również tzw. zasada 30 dni. Przy roszczeniu o zapłatę dłużnik najpóźniej może znaleźć się w Verzug, jeżeli nie zapłaci w ciągu 30 dni od wymagalności należności i otrzymania faktury lub równoważnego zestawienia płatności. W przypadku konsumenta mechanizm ten ma dodatkowy warunek – konsument musi zostać na fakturze lub zestawieniu płatności wyraźnie poinformowany o takich konsekwencjach.
Nie należy więc automatycznie zakładać, że 30 dni liczy się po prostu od daty wystawienia każdej faktury.
Dla przedsiębiorcy oznacza to przede wszystkim, że zamiast mechanicznie wysyłać kolejne przypomnienia, warto wiedzieć, na jakim etapie znajduje się konkretna należność.
Verzug w Niemczech i konsekwencje braku płatności
Moment, w którym klient znajduje się w Verzug, ma znaczenie również dlatego, że mogą pojawić się dodatkowe roszczenia związane z opóźnieniem.
Jednym z nich są Verzugszinsen, czyli odsetki za opóźnienie.
W przypadku transakcji, w której uczestniczy konsument, ustawowa stopa odsetek za opóźnienie wynosi co do zasady 5 punktów procentowych powyżej Basiszinssatz.
Jeżeli natomiast chodzi o roszczenie o zapłatę wynikające z transakcji, w której konsument nie uczestniczy, a więc typowo w relacji B2B, stopa wynosi 9 punktów procentowych powyżej Basiszinssatz.
Od 1 lipca 2026 roku niemiecki Basiszinssatz wynosi 1,52%, dlatego przy zastosowaniu tych zasad daje to obecnie odpowiednio 6,52% oraz 10,52% w skali roku. Basiszinssatz jest jednak aktualizowany dwa razy w roku, dlatego przy obliczaniu odsetek należy zawsze sprawdzić jego aktualną wysokość.
W relacjach B2B warto również pamiętać o Verzugspauschale w wysokości 40 euro. Zgodnie z § 288 ust. 5 BGB wierzyciel roszczenia o zapłatę może przy Verzug żądać takiej ryczałtowej kwoty, jeżeli dłużnik nie jest konsumentem.
Inkasso w Niemczech i koszty windykacji
Przedsiębiorcy często pytają również, kto ponosi koszty Inkasso w Niemczech.
Jeżeli dłużnik znajduje się w Verzug, określone koszty związane z dochodzeniem należności mogą stanowić szkodę wynikającą z opóźnienia.
Nie oznacza to jednak, że każdą kwotę naliczoną przez firmę Inkasso można automatycznie przenieść na dłużnika.
- 13e RDG ogranicza możliwość żądania od dłużnika zwrotu kosztów działalności Inkassodienstleister do wysokości wynagrodzenia, które przysługiwałoby prawnikowi za odpowiadającą jej czynność zgodnie z przepisami dotyczącymi wynagrodzenia adwokatów.
Dlatego należy odróżnić dwie kwestie: ile firma Inkasso pobiera od wierzyciela oraz jaka część tych kosztów może być dochodzona od dłużnika.
Inkasso w Niemczech przy spornej fakturze
Nie każda niezapłacona faktura jest wyłącznie problemem windykacyjnym.
Wyobraźmy sobie sytuację, w której wystawiasz klientowi fakturę na 8 000 euro, a klient odpowiada, że nie zapłaci, ponieważ jego zdaniem usługa została wykonana nieprawidłowo.
W takiej sytuacji pojawia się spór dotyczący samego roszczenia.
Przed dalszymi działaniami należy więc sprawdzić między innymi umowę, ofertę, Auftragsbestätigung, korespondencję z klientem, zakres wykonanej usługi, dokumentację jej wykonania, ewentualny odbiór oraz zgłoszone reklamacje.
Samo przekazanie sprawy do Inkasso nie powoduje, że sporna należność automatycznie staje się bezsporna lub zasadna.
Jeżeli klient kwestionuje istnienie albo wysokość roszczenia, sprawa może wymagać analizy prawnej, a ostatecznie również postępowania sądowego.
Dlatego dokumentacja wykonanych usług i ustaleń z klientem ma ogromne znaczenie nie dopiero wtedy, kiedy pojawia się problem z płatnością, ale przez cały okres współpracy.
Gerichtliches Mahnverfahren po nieskutecznym Inkasso
Wysłanie pisma przez Inkasso nie oznacza jeszcze, że można automatycznie rozpocząć egzekucję z rachunku bankowego lub majątku klienta.
Jeżeli działania pozasądowe nie prowadzą do zapłaty, jednym z kolejnych kroków może być gerichtliches Mahnverfahren, czyli sądowe postępowanie upominawcze.
W przypadku roszczenia dotyczącego zapłaty określonej sumy pieniężnej możliwe jest, po spełnieniu odpowiednich warunków, złożenie wniosku o wydanie Mahnbescheid.
Po jego doręczeniu dłużnik otrzymuje zasadniczo dwa tygodnie na zapłatę dochodzonej należności albo zgłoszenie Widerspruch.
Warto przy tym wiedzieć, że na etapie wydawania Mahnbescheid sąd nie przeprowadza jeszcze merytorycznej oceny, czy dochodzone roszczenie rzeczywiście przysługuje wierzycielowi.
Jeżeli dłużnik zgłosi Widerspruch, sprawa może przejść do zwykłego postępowania spornego.
Jeżeli natomiast nie zareaguje w terminie, wierzyciel może złożyć wniosek o Vollstreckungsbescheid, który może następnie stanowić podstawę dalszych działań egzekucyjnych.
Dlatego warto rozróżniać trzy pojęcia:
Mahnung – wezwanie lub przypomnienie wierzyciela,
Mahnbescheid – dokument wydawany w ramach sądowego Mahnverfahren,
Vollstreckungsbescheid – kolejny etap, który może umożliwić prowadzenie Zwangsvollstreckung.
Verjährung niezapłaconej faktury w Niemczech
Pozostawienie niezapłaconej faktury bez dalszych działań przez wiele miesięcy lub lat może prowadzić do kolejnego problemu, czyli Verjährung roszczenia.
Regularny okres przedawnienia w prawie niemieckim wynosi zasadniczo trzy lata. Jego rozpoczęcie zależy jednak od ustawowych warunków i co do zasady następuje z końcem roku, w którym powstało roszczenie, a wierzyciel uzyskał albo powinien był uzyskać wiedzę o okolicznościach uzasadniających roszczenie oraz osobie dłużnika.
Dlatego nie należy liczyć przedawnienia po prostu jako „trzech lat od daty faktury”.
Samo wysyłanie kolejnych przypomnień nie powinno być również traktowane jako pewny sposób zabezpieczenia się przed przedawnieniem.
Jednym ze zdarzeń mogących prowadzić do Hemmung der Verjährung, czyli zawieszenia biegu przedawnienia, jest doręczenie Mahnbescheid w Mahnverfahren.
W przypadku starszych albo wysokich należności warto więc odpowiednio wcześnie sprawdzić terminy i możliwości dalszego dochodzenia roszczenia, zamiast opierać się wyłącznie na kolejnych deklaracjach klienta.
Brak procesu windykacji należności a płynność finansowa firmy
Największym problemem dla przedsiębiorcy często nie jest jedna faktura zapłacona kilka dni po terminie.
Znacznie większym ryzykiem jest brak procesu kontroli należności.
Jeżeli jedna faktura ma wartość 2 000 euro, druga 5 000 euro, kolejna 8 000 euro, a każda z nich pozostaje niezapłacona przez kilka tygodni, firma może bardzo szybko mieć kilkadziesiąt tysięcy euro przychodu widocznego na fakturach, ale nie mieć tych pieniędzy na rachunku bankowym.
Tymczasem przedsiębiorca nadal musi wypłacać wynagrodzenia, regulować zobowiązania wobec dostawców, płacić czynsz, leasingi, podatki oraz Sozialversicherung.
W praktyce firma zaczyna wtedy finansować działalność swoich klientów własnym kapitałem.
Dlatego przedsiębiorca powinien wiedzieć:
kto regularnie kontroluje otwarte należności,
kiedy następuje pierwszy kontakt z klientem po przekroczeniu terminu,
kiedy wysyłana jest formalna Mahnung,
kiedy kończy się etap kolejnych przypomnień,
kiedy sprawa zostaje przekazana do Inkasso albo prawnika,
oraz kiedy należy rozważyć gerichtliches Mahnverfahren.
Dobrze zorganizowany proces nie oznacza, że po jednym dniu opóźnienia należy rozpoczynać windykację każdego klienta.
Oznacza natomiast, że firma świadomie decyduje, ile czasu daje klientowi i co robi, jeżeli ten czas minie, zamiast przypominać sobie o niezapłaconej fakturze po kilku miesiącach.
Obejrzyj nasz najnowszy odcinek na Youtube
Inkasso w Niemczech jako element zarządzania należnościami
Inkasso w Niemczech powinno być traktowane jako jeden z elementów większego procesu zarządzania należnościami.
Schemat może wyglądać następująco:
wystawienie faktury → kontrola Fälligkeit → monitorowanie płatności → kontakt z klientem → Mahnung → Inkasso lub pomoc prawna → Mahnverfahren → uzyskanie odpowiedniego tytułu → ewentualna Zwangsvollstreckung.
Dokładny proces powinien być dopasowany do rodzaju działalności, klientów, wysokości faktur, warunków płatności oraz ryzyka, z którym mierzy się firma.
Najważniejsze jest jednak to, żeby taki proces w ogóle istniał.
Firma może mieć bardzo dobrą sprzedaż i jednocześnie znaleźć się pod presją finansową, jeżeli wystawione faktury nie zamieniają się odpowiednio szybko w pieniądze na rachunku.
Jeżeli prowadzisz firmę w Niemczech i chcesz uporządkować proces fakturowania, kontroli należności, Mahnungen oraz reagowania na niezapłacone faktury, skontaktuj się z nami.
Pomożemy Ci uporządkować ten obszar i stworzyć proces dopasowany do sposobu działania Twojej firmy.
FAQ – Inkasso i niezapłacone faktury w Niemczech
Czy przed Inkasso w Niemczech trzeba wysłać trzy Mahnungen?
Nie istnieje ogólna zasada, zgodnie z którą przed przekazaniem sprawy do Inkasso zawsze trzeba wysłać trzy Mahnungen. To, kiedy dłużnik znajduje się w Verzug, zależy od konkretnej sytuacji i zasad wynikających między innymi z § 286 BGB.
Kiedy klient znajduje się w Verzug w Niemczech?
Co do zasady Verzug może powstać po wymagalności roszczenia i Mahnung, jeżeli klient nadal nie płaci. W określonych przypadkach Mahnung nie jest jednak wymagana, na przykład przy terminie płatności określonym według kalendarza. Istnieje również ustawowa reguła dotycząca 30 dni od wymagalności i otrzymania faktury, przy czym wobec konsumentów obowiązuje dodatkowy wymóg odpowiedniego pouczenia.
Czy przedsiębiorca może naliczyć odsetki za niezapłaconą fakturę?
Jeżeli dłużnik znajduje się w Verzug, od należności pieniężnej mogą być naliczane Verzugszinsen. W relacji B2B przy roszczeniach o zapłatę ustawowa stopa wynosi co do zasady 9 punktów procentowych powyżej Basiszinssatz.
Czy w B2B można doliczyć 40 euro za opóźnienie?
Przy Verzug i spełnieniu warunków § 288 ust. 5 BGB wierzyciel roszczenia o zapłatę może mieć prawo do 40 euro Verzugspauschale, jeżeli dłużnik nie jest konsumentem.
Czy Inkasso może zająć konto klienta?
Samo przekazanie sprawy do Inkasso nie daje automatycznie prawa do prowadzenia Zwangsvollstreckung. Do przymusowej egzekucji potrzebna jest odpowiednia podstawa prawna, na przykład tytuł egzekucyjny uzyskany w dalszym postępowaniu.
Co zrobić, jeżeli klient kwestionuje fakturę?
Należy przede wszystkim sprawdzić podstawę roszczenia i dokumentację współpracy, w tym umowę, ofertę, potwierdzenie zlecenia, korespondencję oraz dowody wykonania usługi. Jeżeli istnieje rzeczywisty spór dotyczący roszczenia, sprawa może wymagać analizy prawnej lub postępowania sądowego.
Co zrobić, jeżeli Inkasso nie odzyska pieniędzy?
W zależności od sytuacji można rozważyć dalsze kroki, między innymi gerichtliches Mahnverfahren albo dochodzenie roszczenia w postępowaniu spornym. Wybór odpowiedniego rozwiązania zależy między innymi od tego, czy klient kwestionuje roszczenie i jaką dokumentacją dysponuje wierzyciel.


